10 Nisan 2021
Ana Sayfa / Genel Sağlık Bilgileri ve Hastalıklar / Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir?

adhdDikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) davranışları etkileyen dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtülerine hakim olamama olarak üç ana belirti ile kendini gösteren bir bozukluktur. Çocuğun okulda ve sosyal çevresinde davranışlarını ciddi ölçüde etkileyen belirtilerdir.

Dikkatsizlik”belirtileri;

Dikkatsizlik; kolayca dikkati dağılmaya meyilli olmak demektir. DEHB’nin belirleyici özelliklerinden biridir. Dikkatsizlik belirtileri;

  • Tekrarlayan dikkatsizce hatalar, detaylar üzerine dikkatini toplamada güçlük, okulda ve diğer alanlarda yapmaya çalıştığı işlerin sonucunun başarız olmasına neden olur.

  • DEHB olan bir çocuk, verilen göreve konsantre olmada güçlük çekebilir. Buna bağlı olarak oyun veya okul çalışmalarında dikkatsizlik nedeniyle çabuk sıkılır ve aktiviteler üzerinde konsantre olmada güçlük çeker.

  • Dikkatsizlik olan çocuk onunla konuşurken dinleme işlevini yerine getirmede zorluk yaşayabilmektedir.

  • Görevleri yerine getirememe; ödev veya diğer işlerini tamamlayamazlar. Yetişkinlerde de verilen işi tamamlama yetisinin olamaması ile kendini gösterir.

  • Dikkatsizlik olan çocuklar organize olamazlar. Organize olamamaları verilen işleri tamamlamada güçlük çekmelerine neden olur.

  • DEHB olan çocuk devamlı zihinsel çaba gerektiren görevlere katılmayı imkansiz veya zor bulabilir. Okul çalışmaları ve ödevleri gibi işlerine odaklanabilme çabası onun için zorlayıcı olabilmektedir.

  • Çocuk sıklıkla okul çalışmalarını, kitaplarını, oyuncaklarını, kalemleri gibi objeleri kaybeder.

  • Çocuk etrafındaki ışık, gürültü ve aktivite gibi dış uyaranları elimine etmekte zorluk çekebilirler.

  • Dikkatsizlik çabuk unutmalarına neden olabilir.

Hiperaktivite” belirtileri;

  • Hiperaktif çocuk sandalyelerinde kıpırdanır, eğilip bükülür ve oturma işlevini devam ettirmede zorluk çekebilirler.

  • Okulda veya diğer zamanlarda kendilerinden oturma işlevinin devam etmesi beklenen durumlarda umulmadık zamanlarda yerlerinden kalkar çünkü oturma gibi durumlara karşı tolereli değildirler.

  • Uygun olmayan zamanlarda etrafta koşmaya başlar veya objelere tırmanabilirler.

  • Sesslik gerektiren okuma gibi aktivitelere uyum sağlamada güçlük çekerler.

  • Bu çocuklar sıklıkla durmak bilmeden konuşabilirler.

Dürtülerine hakim olamama” belirtileri

Dikkatsizlik Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)’nin belirlenmiş diğer bir özelleği “dürtülerine hakim olamama” bozukluğudur ki, davranışlarının sonucuna ilişkili davranamama eksikliği olarak tanımlanır. Belirtileri;

  • Çocuk sıklıkla diğerlerinin konuşmasını veya soruları cevaplamasını bölerler.

  • Çocuk kendine sıra gelmesini beklemede sıkıntı çeker. Oyun oynarken veya diğer aktivitelerde sırasının gelmesini beklemeyi zor veya katlanılamaz bulabilir.

  • Çocuk diğer çocukların aralarındaki konuşmayı veya aktivitelerin arasına girerek böler.

Tedavi;

Erken farketmek tedavi için büyük rol oynar. Erken teşhis ve tedavi çocuğun uzun dönem başarısını artırır ve mümkün kılar. Çok küçük çocuklarda yukarıdaki belirtiler pek çoğu “normal” olarak düşünülür. Bu nedenle çok küçük çocuklarda teşhis edilmesi zordur. Nevar ki, normal çocuklarda bu belirtileri taklit eden davranış ve durumlar eninde sonunda azalarak yok olabilir. Ancak bu belirtiler DEHB olan çocuklarda süregelen davranışlardır. Ebeveynler veya çocuğun öğretmeni bu durumdan şüpheleniyorsa mutlaka zaman geçirmeden bir uzman tarafından değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir.

Kaynaklar;

Medscape, WebMD Magazine, (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), US National Institute of Mental Health: “Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).”)

Bunu Gördünüz mü?

Öfke Nedir ve Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Öfke doğal, anlaşılabilir ve hepimizin yaşadığı bir duygudur. Çoğunlukla yaşamaktan kaçınır ve yaşamak istemeyiz. Öfkelenmemek …